اومانژیت

اومانژیت
اطلاعات کلی
دلیل‌نام‌گذاری کانیهای شبیه آن پورنیت است و دارای شکستگی ناصاف است. از نام Umango در آرژانتین است.
نام دیگر Umangite
فرمول شیمیایی Cu3Se2
ترکیب شیمیایی محلول در HNO۳
رده بندی سولفور
اطلاعات کانی شناسی
شکل بلوری ناشناخته
شکل ظاهری اگرگات دانه‌ای تقریباََ کمیاب است و بیشتر در آلمان شرقی و غربی، چک اسلواکی، آرژانتین و سوئد
رنگ قرمز تیره با انعکاس بنفش روی سطح شکستگی
رنگ خاکه سیاه
سختی موس ۳
وزن مخصوص ۶٫۷۸
رخ دردوجهت
جلا فلزی
شکستگی ناصاف
شفافیت کدر(اپاک)
پاراژنز پورنیت- برزلیانیت- تیمانیت- کالکوپیریت- برنیت
اطلاعات معدنی
منشأ تشکیل هیدروترمال
محل پیدایش چک اسلواکی
ادامه نوشته

لیمونیت

لیمونیت
اطلاعات کلی
دلیل‌نام‌گذاری از واژه یونانی لیموس limus بمعنای گل و لجن گرفته شده‌است.
نام دیگر Limonite
فرمول شیمیایی FeOOH.nH2O
ترکیب شیمیایی کمی در HCl حل می‌شود. Fe2O۳:۸۹٫۸۶٪ H2O:۱۰٫۱۴٪
رده بندی هیدروکسید
اطلاعات کانی شناسی
شکل بلوری کریپتوکریستالین
شکل ظاهری آگرگات کریپتوکریستالین - رشته‌ای - استالاکتیتی - اوولیتی - توده‌ای - پسودومرف فراوان است و بیشتر در زون‌های اکسیدان به همراه ژیزمان‌های گوتیتی
رنگ زرد - قهوه‌ای تا سیاه ملون
رنگ خاکه قهوه‌ای -قهوه‌ای زرد
سختی موس ۵-۵٫۵
وزن مخصوص ۳٫۶-۳٫۷
رخ ندارد
جلا مات - ابریشمی - خاکی
شکستگی صدفی - رشته ای
شفافیت کدر(اپاک)
خاصیت مغناطیسی ندارد
پاراژنز سختی - چگالی - رنگ اثر خطهماتیت- هماتیت- پیرولوزیت
اطلاعات معدنی
منشأ تشکیل ثانوی
محل پیدایش چک اسلواکی
ادامه نوشته

اوپال

اوپال
تصویری از اوپال
اطلاعات کلی
دلیل‌نام‌گذاری از کلمه یونانی Hualos به معنی شیشه اخذ شده‌است.
نام دیگر Opale
فرمول شیمیایی SiO2.nH2O
ترکیب شیمیایی محلول در KOH , HF متغیر - درصد H2O بین ۲۷-۱ درصد در تغییر است و ادخال‌های Ca-Mg-Al -Fe-As نیز دارد.
رده بندی اکسید
اطلاعات کانی شناسی
شکل بلوری منشوری
شکل ظاهری قطره‌ای - نودول - آگرگات - خوشه‌ای - استالاکتیت فراوان ; درنواحی آتشفشانی عهدحاضردر آلمان، چک و اسلواکی، مکزیک، ژاپن، ایسلند، آمریکا، کانادا و...
رنگ آبی یا سبز
سختی موس ۶-۷
جلا شیشه ای
شکستگی صدفی
شفافیت شفاف
پاراژنز کالسدوئن - اوانسیت- اوپال خالص- اوپال شیری- کالسدوئنگیرد. اسلواکی
اطلاعات معدنی
ادامه نوشته

توپاز

توپاز (Topaz):

 

نام توپاز از جزیره‌ای به نام توپازیون (Topzaion) واقع در دریای سرخ مشتق شده است. در فارسی به آن زبرجد هندی می‌گویند

سختی آن 8 و چگالی آن 6/3-4/3 می‌باشد. اغلب به صورت بلورهایی منشوری می‌باشد که روی سطوح منشوری آنها شیاردار است. گاهی نیز به صورت توده‌ای دیده می‌شود. جلای آن شیشه‌ای است. اغلب بی‌رنگ یا به رنگ‌های زرد لیمویی، صورتی و آبی روشن می‌باشند. بلورهای شفاف تا نیمه شفاف دارد.

 

ادامه نوشته

کاربرد پگماتیت ها

كاني‌هاي ليتيم‌دار


مهمترين كاني‌هاي پگماتيتي‌ ليتيم‌ عبارتند از اسپودومن (Spodumen) با فرمول LiAlSi2oكه يك پيروكسن منوكلينيك است، لپيدوليت (Lepidolite) كه يك ميكاي Liدار است و آمبلي گونيت (Ambligonite) كه يك فسفات Li مي‌باشد. كاني‌هاي ليتيم‌دار براي تهيه فلز ليتيم كه كاربردهاي فراواني در تهيه آلياژهاي سبك، انرژي هسته‌اي، تهيه ويتامين، صنايع شيميايي و باتري دارد، استحصال مي‌شوند.

Ambligonite Lepidolite Spodumen

 

ادامه نوشته

کاربرد فلدسپات ها

کاربرد فلدسپاتها

چکیده
گروه فلدسپات‏ها فراوان‏ترین کانی‏های موجود در پوستهء زمین هستند.این کانی جزو گروه تکتوسیلیکات‏ها به حساب می‏آیند و در ساختمان خود،کاتیون‏های پتاسیم،سدیم و یا کلسیم دارند.این گروه شامل فلدسپات های پتاسیم‏دار یا ارتوکلازها و فلدسپات‏های سدیم‏ و کلسیم‏دار یا پلاژیوکلازها هستند.فلدسپات‏ها از اجزای اصلی سنگ‏های آذرین،خصوصا گرانیت ها هستند و به میزان کم‏تری در سنگ های‏ دگرگونی و رسوبی دیده می‏شوند.در ایران باتوجه به گسترش فعالیت‏های ماگمایی اسیدی در ادوار گوناگون زمین‏شناسی و رخنمون‏های‏ فراوان توده‏های نفوذی اسیدی،پتانسیل قابل توجهی از این کانی‏ها شناسایی شده است.

فلدسپات در صنایع گوناگونی کاربرد دارد و با توجه به نوع محصول تولیدی،روش تولید و کیفیت آن،مقادیر متفاوتی از این کانی در صنایع گوناگون مصرف می‏شود.مهم‏ترین صنایع مصرف‏کنندگان فلدسپات،صنایع شیشه و سرامیک هستند که حدود 85 درصد از کل‏ تولید این کانی را مورد استفاده قرار می‏دهند.در ایران مصرف‏کنندگان عمده،صنایع کاشی،سرامیک،شیشه و چینی بهداشتی هستند.


ذخایر اقتصادی فلدسپات در 70 کشور جهان شناخته شده است و درحال حاضر،50 کشور در زمینهء تولید آن فعالیت دارند که بزرگ‏ترین‏ تولیدکنندگان آن چین،ایتالیا و ژاپن هستند.
ادامه نوشته

امفیبولها


آمفیبول (Amphibole)
Ca,Na,K) (2-3) (Mg,Fe2+,Fe3+,Al)5 (OH)(AlSi3)O112)
سیستم تبلورمونوکلینیک
رده بندیسیلیکات
رخکامل
جلاشیشه ای - چرب
شکستگیصدفی
شفافیتشفاف - نیمه شفاف
خاصیت مغناطیسیندارد
اشکال ظاهریبلوری - آگرگات دانه ای
توده ای - شعاعی - پسودومرف
ژیزمانفراوان ; سازنده گرانیت ها ، تراکیت ها
فونولیت ها و آندزیت های بازالتی
بویژه در ایتالیا و چک و اسلواکی
خواص شیمیایینامحلول در اسیدها
رنگ کانیسبز سیاه - سیاه
رنگ اثر خطقهوه ای - خاکستری سفید
تفاوت با کانی های مشابهزاویه رخ با اوژیت - سختی
و نداشتن رخ با تورمالین
تشابه کانی شناسی اوژیت - تورمالین
پاراژنز بیوتیت، مگنتیت
اپیدوت ، کوارتز و غیره
منشا تشکیلماگمایی - دگرگونی - دگرگونی مجاورتی
شکل بلورهامنشوری - ماکله
محل پیدایش چک و اسلواکی

کانیهای گروه آمفیبول در سیستم اورتورومبیک و مونو کلینیک متبلور می شوند. در ترکیب آنها علاوه بر بنیان SiO4 عناصری از قبیل منیزیم، آهن و کلسیم شرکت می نماید که ممکن است با سیلیکاتهای مضاعف سدیم، آلومینیوم و آهن فریک همراه باشد.
img/daneshnameh_up/9/9d/Amphibole.jpg

ترکیب شیمیایی

از نظر ترکیب شیمیایی آمفیبولها را می توان به سه دسته تقسیم نمود:
  • آمفیبولهای آهن و منیزیم دار با سیستم تبلور اورتورومبیک یا مونو کلینیک
  • آمفیبولهای آهن، منیزیم و کلسیم دار با سیستم تبلور مونو کلینیک
  • آمفیبولهای سدیم دار که علاوه بر عناصر فوق سدیم نیز در ترکیبشان به کار رفته و سیستم تبلور آنها نیز مونو کلینیک است.

ساختمان آمفیبولها

خاصیت اصلی ساختمان کلیه آمفیبولها وجود تترائدرهایSiAl)O4) است که به صورت زنجیره های مضاعف (نوارهایی) به یکدیگر متصل می گردد. نوارهای مزبور در امتداد طولی خود با فواصل تقریبی 3/5 آنگستروم تکرار می شود.

ترکیب شیمیایی

در ساختمان آمفیبولها جانشینی یونها به مقدار فراوان صورت می گیرد و به همین جهت ترکیب شیمیایی این کانیها بسیار متفاوت است. ترکیب ساده ترین آمفیبول دارای کلسیم زیاد یعنی ترمولیت است که در آن اتمهای کلسیم موقعیتهای شش تایی و هشت تایی ساختمان اتمی را اشغال می نماید.

محل پیدایش آمفیبولها

بسیاری از آمفیبولها را در سنگهای آذرین و دگرگونی به طور فراوان می توان دید. کانیهای مورد بحث در هر نوع سنگ آذرین خواه اسید، قلیایی بازیک یا اولترا بازیک ممکن است دیده شود ولی در سنگهای حد واسط فراوان تر می باشد. آمفیبولها مخصوصا در سنگهای آذرین پلوتونیک فراوانند و در انواع آتشفشانی اهمیت چندانی ندارد.

تجزیه آمفیبولها

این کانیها ممکن ا ست به کلریت، بیوتیت، اپیدوت، کلسیت، تالک و غیره تجزیه شود. تجزیه آنها به کلریت ، بیوتیت و تالک تدریجی است و غالبا در امتداد کلیواژها و کناره های کانی صورت می گیرد. به طور کلی آمفیبولها نسبت به پیروکسنها دیر تر تحت تاثیر تجزیه قرار می گیرند زیرا در حرارت پایین تری به وجود می آیند.





طبقه بندی کانی ها

طبقه بندی کانیها نیز بر اساس رده بندی رایج آنها(Dana,1998) یعنی کانیهای سیلیکاته و غیر سیلیکاته صورت گرفته است. این بخش از موزه زمین شناسی از بقیه قسمت ها گسترده تر و متنوع تر می باشند. لذا در زیر لیست آنها تنها به صورت فهرست وار ذکر می گردد.

-کانیهای سیلیکاته :

1.نزوسیلیکاتها: لیوین(فورستریت و فایالیت)، آندرودیت، گراسولار، پیروپ، سیلیمانیت، کیانیت یا دیستن، آندالوزیت، زیرکن، اسفن یا تیتانیت، استارولیت و توپاز.

2.سوروسیلیکاتها: اپیدوت، همی مورفیت، وزوویانیت یا ایدوکراز.

3.سیکلوسیلیکاتها: بریل، کردیریت و تورمالین.

4.اینوسیلیکاتها: دیوپسید، هدنبرژیت، اوژیت، ولاستونیت، انساتیت، پکتولیت، ترمولیت، اکتینولیت، هورنبلند و آنتوفیلیت.

5.فیلوسیلیکاتها: سرپانتین، کانیهای رسی(کائولینیت و پیروفیلیت)، تالک، مسکوویت، بیوتیت، فلوگوپیت و کلریت.

6.تکتوسیلیکاتها: انواع کوارتز(شیری، دودی، بنفش یا آمتیسیت، اپال، عقیق) آلبیت، لوسیت، آنالیسم، ارتوکلاز.

 

1.     : گوگرد، کربن(گرافیت)

2.     سولفیدها: کلکوسیت، برنیت، گالن، اسفالریت، کلکوپیریت،کوولیت، نیکولیت سینابار، رایگار، ارپیمنت، پیریت، مارکازیت.

3.     اکسیدها: هماتیت، مگنتیت، روتیل، پیرولوزیت، کرومیت، گوتیت، پسیلوملان، بوکسیت.

4.     هالیدها: هالیت، سیلویت.

5.     فلوریدها: فلئوریت.

6.     فسفاتها: آپاتیت و فیروزه.

7.     کربناتها: کلسیت، دولومیت، سیدریت، اسمیت زونیت، مگنزیت، رودوکروزیت، آزوریت و مالاکیت.

8.     سولفاتها: باریت، سلستیت، آنیدریت، ژیپس، آنگلوزیت.

 

- کانیهای قیمتی

اگرچه کانیهای قیمتی و تزئینی انواع مختلفی از کانیها (سیلیکاته و غیر سیلیکاته) را شامل می شود، ولی به دلیل اهمیت اقتصادشان ، همگی را در یک گروه و تحت عنوان کانیها و سنگهای قیمتی و تزئینی قرار داده‌اند. از جمله این کانیها که در موزه زمین شناسی موزه وجود دارد، می توان به عقیق‌های بسیار زیبا با نوار بندی های متقارن ،‌ انیکس و عقیق چشم ببری(sio2),یاقوت سرخ(Al2O3)، زمرد (Be3Al2 (Si6O18))، توپاز(Al2SiO4(F,OH2) کوارتز دلربا (SiO2) و آمیتیست (SiO2) اشاره نمود.

رنگ کانی ها وتاثیر آن برسیستم های فلزیاب


رنگ کانی ها و تاثیر آنها بر سیستم های فلزیاب به چه صورت است؟

(

سولفید آهن به رنگ خاکستری تیره ظاهر میگردد،و اگر با سنگهای رسی و آهکی مخلوط یا ترکیب شوند، رنگهای مانند قرمز و سیاه بوجود می آید، که موجب انحراف در تشخیص مواد معدنی و کانیهای منطقه میگردد و اگر ماسه هم در آن منطقه باشد   سیلیس داخل آن با این مواد ترکیب میگردد ، رنگ قرمز و سیاه به صورت گسترده مشاهده میگردد و این موضوع هم تشخیص در نوع مواد معدنی و منابع صحنه کار را دشوار مینماید.

 

البته اکثر مواد معدنی یا کانیهای روی سطح زمین در اثر تغییر پدید آمده ، شکل و رنگ و ترکیب شان تغییرمینمایدو ایجاد تفاوت در تشخیص را کاهش میدهد،و بیشتر منگنز و آهن لایه روی مواد معدنی ، و منابع و کانیها را تحت تاثیر قرار میدهد، و وجودپوشش گیاهی در این مناطق تشخیص نوع جنس و مواد معدنی و کانیها را کاهش میدهدو میتواند صورت وضعیت منطقه را تغییر دهد و پوسیدگی و دوباره رویش گیاهان باعث افزایش کربن 12 و14 در آن محدوده میگردد و در هم ریختگی این دو کربن در منطقه صحنه کار یا لایه ، لایه شدن آنها عملکرد سیستم را در تشخیص و جذب به لایه های زمین ضعیف میکند.

ادامه نوشته

کائولن

واژه كائولن از سلسله جبال بلند كائولينگ به معني قله مرتفع در ناحيه جيان كسي در كشور چين گرفته شده است كه از خاك چيني سفيد رنگ تشكيل شده است.
تاریخچه
در اواسط دوران تانگ، قبل از ميلاد مسيح، صنعتگران چيني قدمهاي نخستين را در تصفيه و پاك نمودن مواد اوليه جهت توليد كالاهايي برتر و عاري از نقص برداشته بودند. اين تحولات ابتدا منجر به ساخت برخي ظروف سفالين با سنگ‌نما به رنگ سفيد شد كه در تهيه آنها از خاك كائولن استفاده مي‌گرديد. آميختن فلاسپاتها با كائولن منجر به تهيه ظروف مزبور گرديد. كه نوع بدنه آنها از استحكام، سفيدي متمايل به زرد و شفافيت متوسطي برخوردار بوده است.
ادامه نوشته