مقدمه:
   کاني هاي کربناته شامل كلسيت، آراگونيت و دولوميت مي باشند.
   سنگ هاي كربناته 50% مخازن نفت و گاز دنيا و 95% مخازن نفت و گاز ايران را شامل مي شوند.
   در تشكيل سنگ هاي كربناته فرآيندهاي بيولوژيكي و شيميايي تأثير گذار هستند. غالب آهك ها از ته نشست غير آلي CaCO3 از آب دريا انجام مي گيرند . تراورتن و آهك هاي كاليچي از انواع سنگ هاي كربناته خشكي مي باشند.
   سنگ هاي كربناته در مناطقي كه آب داراي گرماي مناسب و فاقد ذرات ريز تخريبي است، تشكيل مي شوند. در يك محيط مساعد ابتدا آراگونيت تشكيل مي شود بنابراين غلظت کلسيم پائين آمده و غلظت منيزيم بالا مي رود و شرايط براي تشكيل كلسيت پر منيزيم فراهم مي شود، سپس كلسيت كم منيزيم و در انتها دولوميت به صورت نادر ايجاد مي شود (اوليه).
  
   سنگ آهك (Limestone) يا كربنات:
   بندرت به صورت آهك خالص در طبيعت پيدا مي شود. اين سنگ، بيشتر به صورت آهك رسي، آهك ماسه اي و دولوميت يافت مي گردد. ناخالصيهاي مهم سنگ آهك عبارتند از:
   منيزيم، سيليس، آلومينيوم و منگنز
  
   سنگ آهك خالص در دماي حدود 1000 درجه سانتي گراد كلسينه (Calcination) مي شود:
   CaCO3: CaO + CO2
  
   چنانچه به آهك زنده (Quick lime) آب افزوده گردد، هيدراته خواهد شد و گرما خواهد داد:
   گرما + Ca(OH)2: H2O + CaO
   (آهك هيدراته) (آهك زنده)
   به آهك هيدراته (Hydrated lime) آهک شكفته نيز مي گويند. آهك زنده در برابر هوا و رطوبت ناپايدار است و از اين روي نمي توان آن را براي مدتي دراز نگهداري كرد. آهك هيدراته را مي توان مدتي طولاني انبار نمود.
  
   كاني هاي مهم:
   اجزاء تشكيل دهنده رسوبات كربناته:
   رسوبات كربناته از كلسيت (كم يا پرمنيزيم) يا آراگونيت و مقداري نيز دولوميت، پيريت و كوارتز ، تشكيل شده اند.
  
   كلسيت:
   كلسيت كم منيزيم داراي كمتر از 4% مول MgCO3 و كلسيت پرمنيزيم داراي بيش از 4% مول MgCO3 مي باشد.
  
   آراگونيت:
   آراگونيت منيزيم كمي دارد و به جاي آن استرانسيوم مي تواند جانشين شود .
  
   از لحاظ پايداري كلسيت كم منيزيم پايدارتر از كلسيت پرمنيزيم و كلسيت پرمنيزيم پايدارتر از آراگونيت مي باشد.
  
   آراگونيت > كلسيت پرمنيزيم> كلسيت كم منيزيم> دولوميت
   افزايش پايداري
  
   پوسته هر كدام از موجودات آهك ساز از يكي از جزء بالا تشكيل شده است:
   دوكفه اي ها: آراگونيت و كلسيت كم منيزيم يا تركيبي از آنها اما اكثراً آراگونيتي
   گاستروپودرها: آراگونيتي يا آراگونيت + كلسيت پرمنيزيم
   براكيوپودها: اكثراً كلسيت كم منيزيم
   سفالوپودها (سرپايان): آراگونيت مثل آمونيت
   پتروپودها: آراگونيت
   اكينودرم ها (خارپوستان): كلسيت پرمنيزيم
   بريوزوآ: آراگونيت و كلسيت پرمنيزيم
   فرامينفرها: كلسيت پرمنيزيم (انواع بنيتك) و كلسيت كم منيزيم (انواع پلاژيك)
   مرجان ها: هگزاكورال ها (آراگونيت) و تتراكورال (كلسيت كم منيزيم)
   تريلوبيت: كلسيت كم منيزيم
   جلبك ها :
   جلبك قرمز (آراگونيت و كلسيت پرمنيزيم)
   جلبك سبز (آراگونيت)
   جلبك زرد- سبز (كلسيت كم منيزيم)
   جلبك آبي- سبز (كلسيت كم منيزيم)
  
   دولوميت:
   دولوميت يکي از کاني هاي رايج سازنده سنگهاي رسوبي با ساختار شيميايي متشکل از کربنات کلسيم و منيزيم
   CaMg (CO3) 2 مي باشد که در سيستم رومبوئدريک متبلور شده و در سه جهت رخ کامل دارند . اکثر دولوميت ها به رنگ هاي خاکستري مايل به کرم و سفيد مايل به خاکستري يافت مي شوند ولي برخي به رنگ هاي چون سفيد ، زرد ، سبز و سياه هم ديده مي شوند .
   وزن مخصوص اين ماده معدني حدود 6/2 گرم بر سانتيمترمکعب ، سختي آن 4-5/3 و داراي جلاي شيشه اي يا مرواريدي است .
   عناصر تشکيل دهنده دولوميت عمدتاً اکسيد منيزيم (MgO) و آهک (CaO) مي باشد ولي ممکن است عناصر ديگري چون اکسيد هاي آهن ، سديم و پتاسيم نيز در ساختمان آنها يافت شود. اين کاني حاوي
   4/30 % اکسيد کلسيم، 92/21 % اکسيد منيزيم و 7/47 % دي اکسيد کربن مي باشد.